HayLuon.comHay Luôn
Quay và chụp khoảnh khắc bằng điện thoại

Quay chậm bằng điện thoại: chọn cảnh, chọn tốc độ khung hình và đủ sáng cho clip mượt

Quay chậm bằng điện thoại khi nào đẹp, khi nào thừa: tốc độ khung hình, vì sao cần nhiều sáng, đèn nhấp nháy và cách giữ đoạn chậm thật ngắn.

Child jumping into a shallow puddle on a rainy village lane in Hung Yen, water droplets frozen mid-air, low angle from ground level, overcast soft light, child seen from behind

Quay chậm bằng điện thoại đẹp nhất khi cảnh có một chuyển động nhanh, ngắn và rõ ràng: giọt nước bắn lên, mái tóc hất qua, con chim vừa rời cành, sợi mì được kéo căng. Máy ghi rất nhiều khung hình trong một giây rồi phát lại với tốc độ bình thường, nên một giây ngoài đời kéo ra thành vài giây trên màn hình. Mắt người không kịp thấy chi tiết trong một giây ấy; clip quay chậm cho người xem thấy.

Điều kiện để clip chậm mượt và sạch gồm ba thứ: chuyển động đủ nhanh để đáng làm chậm, ánh sáng đủ mạnh vì mỗi khung hình được phơi sáng rất ngắn, và một đoạn chậm thật gọn. Bài này đi qua từng điều kiện đó, kèm những lỗi người mới hay gặp như hình nhấp nháy dưới đèn trong nhà hay clip chậm kéo dài đến mức người xem bỏ đi giữa chừng.

Quay chậm hoạt động thế nào trên điện thoại

Một đoạn video thông thường được ghi và phát ở khoảng 24, 25 hoặc 30 khung hình mỗi giây. Ở chế độ quay chậm, máy ghi nhanh hơn nhiều, thường là 120 hoặc 240 khung hình mỗi giây tuỳ máy, nhưng khi phát lại vẫn chiếu khoảng 30 khung hình mỗi giây. Phép tính rất đơn giản: ghi 120 phát 30 thì chậm gấp bốn lần, ghi 240 phát 30 thì chậm gấp tám lần. Một cú nhảy kéo dài một giây sẽ thành bốn hoặc tám giây trên màn hình.

Cái giá phải trả nằm ở hai chỗ. Thứ nhất, ghi nhiều khung hình trong một giây nghĩa là mỗi khung hình chỉ được phơi sáng trong khoảng thời gian rất ngắn, nên cảm biến nhận ít ánh sáng hơn và hình dễ tối, dễ nhiễu hạt. Thứ hai, để xử lý kịp lượng dữ liệu lớn, nhiều máy hạ độ phân giải ở mức tốc độ cao nhất, nên clip 240 khung hình có thể kém nét hơn clip 120 khung hình. Bạn nên vào phần cài đặt máy ảnh xem máy mình cho chọn những mức nào và độ phân giải đi kèm từng mức.

Cũng cần phân biệt quay chậm thật với làm chậm sau khi quay. Một clip quay bình thường 30 khung hình mỗi giây khi kéo chậm lại trong phần sửa video sẽ bị giật, vì máy không có thêm khung hình nào để lấp chỗ trống. Một số trình sửa video tự vẽ thêm khung hình ở giữa, kết quả đôi khi chấp nhận được với cảnh đơn giản nhưng hay nhoè ở mép vật thể chuyển động. Muốn chậm mượt, cách chắc nhất vẫn là bật đúng chế độ quay chậm ngay từ đầu.

Chọn mức quay chậm theo cảnh

Không phải cảnh nào cũng cần mức chậm nhất. Bảng dưới là gợi ý khởi đầu để bạn thử, mỗi máy cho kết quả hơi khác nhau nên hãy quay thử hai mức rồi so.

CảnhMức gợi ýGhi chú
Người đi bộ, tóc bay nhẹ, vải phất trong gióKhoảng 120 khung hình mỗi giâyChậm vừa đủ để thấy mềm mại, không lê thê
Nước bắn, giọt mưa rơi xuống vũng, rót nước vào lyKhoảng 240 khung hình mỗi giây nếu đủ sángCần nắng hoặc ánh sáng rất mạnh
Chim cất cánh, mèo nhảy lên bàn120 hoặc 240 tuỳ khoảng cáchĐứng xa thì chuyển động trông chậm hơn, 120 thường đủ
Tâng cầu, nhảy dây, động tác tay nhanh120 khung hình mỗi giâyGiữ cả người trong khung để thấy nhịp
Cảnh tĩnh, phong cảnh, người ngồi nói chuyệnKhông nên quay chậmKhông có chuyển động nhanh thì quay chậm chỉ làm clip dài thêm

Nguyên tắc chung: chuyển động càng nhanh và càng gần ống kính thì càng hưởng lợi từ mức chậm cao. Chuyển động vốn đã chậm như mây trôi, người ngồi uống trà mà quay chậm thì người xem chỉ thấy clip lề mề. Nếu bạn muốn những cảnh chậm kiểu đó trở nên có hồn, thường phải làm ngược lại là quay tua nhanh.

Ánh sáng: lý do số một khiến clip quay chậm xấu

Quay ngoài trời ban ngày là dễ nhất. Ánh nắng, kể cả nắng qua mây, mạnh hơn đèn trong nhà rất nhiều lần, đủ để mỗi khung hình phơi sáng cực ngắn mà vẫn sáng rõ. Nếu được chọn, hãy mang cảnh cần quay chậm ra hiên, ra sân hoặc đặt cạnh cửa sổ lớn.

Trong nhà, hình thường tối và sạn. Máy tự tăng độ nhạy sáng để bù, kéo theo nhiễu hạt li ti nhất là ở vùng tối. Bạn có thể bật thêm đèn, mở hết rèm, đưa chủ thể lại gần nguồn sáng, hoặc chấp nhận hạ xuống mức chậm thấp hơn.

Đèn nhấp nháy tạo sọc và chập chờn. Nhiều loại đèn huỳnh quang và đèn LED rẻ tiền nhấp nháy theo tần số điện lưới, ở Việt Nam là 50 Hz nên ánh sáng chớp tắt khoảng 100 lần mỗi giây. Mắt thường không thấy, nhưng máy quay chậm ghi được nhiều khung hình hơn số lần chớp, nên clip hiện các vệt sáng tối chạy ngang hoặc độ sáng lên xuống liên tục. Cách tránh là dùng ánh sáng tự nhiên, hoặc thử tắt bớt từng đèn để tìm cái gây nhấp nháy.

Ngược sáng làm chủ thể thành bóng đen. Khi mặt trời nằm phía sau chủ thể, máy chỉnh sáng theo nền trời và người hoặc vật thành mảng tối. Với cảnh nước bắn thì ngược sáng lại đẹp vì giọt nước lấp lánh, nhưng với người thì nên đứng sao cho nắng chiếu nghiêng vào mặt.

Các bước quay một đoạn chậm gọn gàng

Quay chậm tốn bộ nhớ và pin hơn quay thường, nên chuẩn bị trước giúp bạn không bỏ lỡ khoảnh khắc chỉ diễn ra một lần.

  1. Chọn đúng chế độ quay chậm trong ứng dụng máy ảnh và kiểm mức khung hình đang đặt, vì nhiều máy nhớ mức của lần quay trước.
  2. Lau ống kính bằng vải mềm. Vết vân tay làm hình mờ đục, và với cảnh có nắng còn tạo quầng sáng loang.
  3. Đặt khung hình trước khi chuyển động xảy ra: biết chỗ giọt nước sẽ rơi, chỗ con chim sẽ bay ra, để chủ thể nằm gọn trong khung và có khoảng trống phía hướng di chuyển.
  4. Chạm vào chủ thể và giữ ngón tay vài giây để khoá nét và độ sáng nếu máy cho phép, tránh việc máy đổi nét giữa chừng khi có vật khác lướt qua.
  5. Bấm quay sớm hơn khoảnh khắc một hai giây và dừng sau khoảnh khắc một hai giây, vì quay chậm rất khó canh đúng thời điểm.
  6. Giữ máy thật yên. Rung tay nhỏ khi quay thường trông không đáng kể, nhưng khi kéo chậm tám lần thì rung cũng chậm và rõ hơn, trông như cảnh đang bập bềnh.
  7. Xem lại ngay tại chỗ. Nếu chủ thể ra khỏi khung hay hình tối, quay lại khi cảnh còn lặp lại được, như rót nước thêm lần nữa.

Với cảnh không lặp lại được, như em bé lần đầu thổi bong bóng xà phòng, đôi khi tốt hơn là quay thường rồi chụp thêm vài tấm. Quay chậm cho một khoảnh khắc một lần duy nhất mà hỏng ánh sáng thì bạn mất cả hai.

Cắt ngắn đoạn chậm: giữ phần đáng xem, bỏ phần chờ đợi

Nhiều máy ghi phần đầu và phần cuối clip ở tốc độ bình thường, chỉ làm chậm đoạn giữa. Trong phần sửa ảnh của máy thường có một thanh trượt cho phép kéo hai mốc để chọn đoạn nào chậm, đoạn nào chạy thường. Đây là công cụ quan trọng nhất của quay chậm: bạn để người xem thấy nhịp bình thường dẫn vào, rồi khoảnh khắc chính mới chậm lại, rồi trở về bình thường. Cấu trúc nhanh, chậm, nhanh này tạo cảm giác bất ngờ hơn hẳn một clip chậm từ đầu đến cuối.

Độ dài cũng quan trọng không kém. Một đoạn chậm từ ba đến tám giây thường đủ để người xem thấy hết chi tiết. Dài hơn thế, người xem bắt đầu đợi, và một clip bắt người xem đợi là clip dễ bị lướt qua. Nếu đoạn chậm có hai khoảnh khắc đẹp, chẳng hạn cú nhảy lên và cú tiếp đất, hãy cân nhắc giữ một cái thay vì cả hai.

Âm thanh của đoạn quay chậm thường bị kéo giãn thành tiếng ù trầm, hoặc máy tắt luôn tiếng ở đoạn chậm. Khi chia sẻ, bạn có thể giữ tiếng thật ở đoạn tốc độ thường và để đoạn chậm im lặng; cảm giác im lặng đột ngột đôi khi làm khoảnh khắc nổi bật hơn. Nếu muốn ghép nhạc, hãy chọn nhạc mình có quyền dùng, chuyện bản quyền nhạc nền có bài riêng trong mục chia sẻ của trang.

Những cảnh đời thường hợp với quay chậm

Khoảnh khắc đáng quay chậm không cần đi xa. Những cảnh dưới đây có sẵn quanh nhà, quanh xóm, và đều có một chuyển động nhanh mà mắt thường bỏ lỡ.

  • Giọt mưa rơi xuống mặt vũng nước, tạo vương miện nước nhỏ rồi bắn ngược lên.
  • Bột được rắc lên mặt bàn gỗ trước khi cán, hạt bột bay thành đám mây mỏng trong nắng.
  • Con mèo phóng lên bậu cửa, thân duỗi dài giữa không trung.
  • Hạt thóc được hất lên khỏi nia khi sàng, vỏ trấu bay theo gió.
  • Đứa trẻ thổi tắt nến sinh nhật, ngọn lửa nghiêng rồi tắt thành sợi khói.
  • Chiếc lá rơi xuống mặt ao, mặt nước gợn vòng tròn lan ra.
  • Quả cầu đá cầu bật khỏi mu bàn chân, lông cầu rung theo đường bay.

Với cảnh có trẻ em, quay con mình thì thoải mái; quay con nhà người khác thì phải hỏi cha mẹ các em trước, kể cả chỉ để giữ làm kỷ niệm. Với vật nuôi, đừng doạ cho con vật nhảy hay giật mình chỉ để có cảnh đẹp; khoảnh khắc tự nhiên bao giờ cũng đáng xem hơn.

Lỗi hay gặp và cách sửa nhanh

Lỗi phổ biến nhất là hình tối và nhiễu trong nhà, đã nói ở phần ánh sáng. Lỗi thứ hai là chủ thể bị mờ nhoè dù đã quay chậm: điều này thường do máy không đủ sáng nên tự kéo dài thời gian phơi sáng mỗi khung, khiến vật chuyển động nhanh để lại vệt. Thêm sáng là cách sửa đúng; nếu không thêm được, hãy chọn chuyển động chậm hơn hoặc đứng xa hơn một chút để chuyển động trên khung hình bớt nhanh.

Lỗi thứ ba là nét bị trôi: máy lấy nét vào nền thay vì vào chủ thể, vì chủ thể chỉ xuất hiện trong tích tắc. Khoá nét trước vào đúng chỗ chuyển động sẽ diễn ra là cách hiệu quả nhất. Lỗi thứ tư là bộ nhớ đầy giữa chừng: một phút quay chậm ở mức cao có thể chiếm dung lượng gấp nhiều lần một phút quay thường, tuỳ máy và độ phân giải. Trước buổi quay quan trọng, như ngày hội làng hay buổi biểu diễn của con, hãy dọn bớt bộ nhớ và sạc đầy pin.

Lỗi cuối cùng ít người để ý là lạm dụng. Khi đã có trong tay một chế độ đẹp, rất dễ quay chậm mọi thứ. Người xem chỉ thấy quay chậm đặc biệt khi nó hiếm; một clip mười cảnh thì có một hai cảnh chậm là vừa. Cách tự kiểm đơn giản: nếu tắt quay chậm đi mà cảnh vẫn hay như cũ, thì cảnh đó không cần quay chậm.

Câu hỏi thường gặp

Quay chậm có làm giảm chất lượng hình không?

Có thể. Nhiều điện thoại hạ độ phân giải ở mức khung hình cao nhất, và trong điều kiện thiếu sáng thì hình dễ nhiễu hạt hơn quay thường. Bạn nên quay thử cùng một cảnh ở hai mức rồi so trên màn hình lớn để biết máy mình chịu được đến đâu.

Vì sao clip quay chậm trong nhà bị sọc ngang chạy liên tục?

Thường là do đèn huỳnh quang hoặc đèn LED nhấp nháy theo dòng điện lưới. Mắt không thấy nhưng máy quay chậm ghi được. Hãy thử quay bằng ánh sáng tự nhiên cạnh cửa sổ, hoặc tắt lần lượt từng đèn để tìm cái gây ra sọc.

Có thể biến một clip quay thường thành quay chậm không?

Được, nhưng kém mượt. Clip thường không có khung hình dư nên kéo chậm sẽ bị giật. Một số trình sửa tự vẽ thêm khung hình ở giữa, kết quả tạm được với cảnh đơn giản nhưng hay nhoè ở mép vật chuyển động nhanh.

Đoạn quay chậm nên dài bao lâu khi chia sẻ?

Phần chậm thường chỉ cần từ ba đến tám giây là đủ để người xem thấy hết chi tiết. Nên để vài giây tốc độ thường trước và sau để tạo nhịp, rồi cắt bỏ phần chờ đợi không có gì xảy ra.

Quay chậm có tốn pin và bộ nhớ hơn không?

Có. Máy phải ghi và xử lý nhiều khung hình hơn trong mỗi giây nên dung lượng tệp lớn hơn và máy nóng nhanh hơn. Trước buổi quay quan trọng nên sạc đầy pin, dọn bộ nhớ và mang theo pin dự phòng nếu đi cả ngày.

Âm thanh trong clip quay chậm bị làm sao?

Tuỳ máy, âm thanh ở đoạn chậm có thể bị kéo giãn thành tiếng trầm méo hoặc bị tắt hẳn. Khi sửa, bạn có thể giữ tiếng ở đoạn tốc độ thường và để đoạn chậm im lặng hoặc lồng âm thanh mình có quyền dùng.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138